Strona główna > Zabytki > Bramy miejskie > Szczecin. Brama Portowa

Szczecin. Brama Portowa

S. W.. Szczecin. Brama portowa. Elewacja południowa z pomnikiem Amfitryty. Ok. 1926 rok

Brama została zbudowana w stylu barokowym w latach 1725-1727 wg projektu Gerharda Corneliusa van Wallrawe. Pierwotnie nosiła nazwę Brama Brandenburska, a następnie Brama Berlińska. Po jej wybudowaniu rozebrano Bramę Nową, która zastąpiła zniszczoną w czasie oblężenia miasta przez wojska brandenburskie w 1659 roku Bramę Passawską. Wchodziła w skład systemu pruskich fortyfikacji Szczecina i łączyła w sobie funkcje militarne z dekoracyjnymi. Brama ozdobiona jest rzeźbami dłuta Bartholome Damarta na elewacji zachodniej i Meyera na elewacji wschodniej. Na zewnętrznej ścianie bramy w dolnej jej części znajdują się dwie toskańskie półkolumny, a nad nimi umieszczono tarczę z monogramem króla Fryderyka Wilhelma I, który ufundował budowę obiektu. Tablica ze złoconym napisem w języku łacińskim informuje o prawach Brandenburgii do Pomorza i Szczecina. W 1719 roku Fryderyk Wilhelm I kupił Szczecin od Szwedów za dwa miliony talarów. Treść napisu:

Fridericvs Wilhelmvs ? Rex Borrvssi? ? Dvcatum Stetinensem
cessvm Brandenbvrgicis Electoribvs svb Clientel? Fide Pomerani?
Dvcibvs redditvm Post ? Fato ad Svecos delatvm ? Ivstis pactis ivstoqve
pertio ad Panim vsqve emit ? paravit ? sibiqve restitvit ? Anno ? MDCCXIX
ac Portam Brandenb:fieri ivssit ?

Tłumaczenie napisu:

Fryderyk Wilhelm I, król pruski, Księstwo Szczecińskie, które odstąpiono
elektorom brandenburskim i oddane ponownie książętom pomorskim,
przez szczęśliwe zrządzenie losu dostało się Szwedom mocą prawnych układów
i za odpowiednią cenę do Piany wykupił, zdobył i uzyskał ponownie dla siebie,
w roku 1719 także tę Bramę Brandenburską zbudować rozkazał.

Nad napisem znajduje się relief z panoramą miasta z widocznym bogiem rzeki Odry Viadrusem, a nad nim owalna tracza z herbem Prus, zwieńczona królewską koroną, a po obu jej stronach znajdują się dmące w trąby skrzydlate famy. Na elewacji wschodniej kartusz z monogramem króla Fryderyka Wilhelma I, na którym siedzi orzeł trzymający w szponach miecz i berło. Elewację zwieńcza herb Królestwa Pruskiego trzymany przez "dzikich ludzi". Wewnętrzna strona szczytu ozdobiona jest tarczą z pruskim orłem. 6 czerwca 1873 roku władze Szczecina podjęły decyzję o likwidacji obwarowań z bramami, ale dzięki staraniom Hugo Lemcke brama ocalała. W 1892 roku przejazd od strony wschodniej zamknięto i ogrodzono żelaznym płotem. W okresie 1902-1932 przed bramą stała fontanna z neobarokowym pomnikiem bogini Anfitryny autorstwa Reinholda Felderhoffa. Fontanna składała się z grupy odlanych z brązu rzeźb nagiej postaci Amfitryty, żony Posejdona, z dwoma rumakami i brodzącego żurawia. W 1932 roku pomnik Amfitryty stał się obiektem burzliwej dyskusji, po czym decydowano się zlikwidować fontannę. W czasie II wojny światowej w obawie przed zniszczeniem zdemontowano zdobienia bramy i ukryto w Lesie Arkońskim. Zdobienia te odnaleziono dopiero w 1957 roku i z powrotem zamontowano na bramie. Obecnie w Bramie Portowej znajduje się sklep z wyrobami artystycznymi Cepelia.

Verlag von Arthur Schuster. Szczecin. Brama portowa. Elewacja północna. Stan z początku XX wieku Kunstverlag M. Hertzfeldt. Szczecin. Brama portowa. Elewacja północna. Stan z początku XX wieku Grzegorz Chmielecki. Szczecin. Brama portowa. Elewacja zachodnia. Stan na 15 lipca 2014 roku Grzegorz Chmielecki. Szczecin. Brama portowa. Elewacja zachodnia i północna. Stan na 15 lipca 2014 roku Grzegorz Chmielecki. Szczecin. Brama portowa. Elewacja północna. Stan na 15 lipca 2014 roku Grzegorz Chmielecki. Szczecin. Brama portowa. Elewacja wschodnia. Stan na 15 lipca 2014 roku Grzegorz Chmielecki. Szczecin. Brama portowa. Elewacja wschodnia. Stan na 15 lipca 2014 roku

Pieniądz zastępczy

Logo iPomorze

Polecamy

Muzeum Auschwitz-Birkenau Katyń 1940